Μαθησιακές Δυσκολίες


mathisiakes-duskolies.jpgΟι μαθησιακές δυσκολίες έχουν να κάνουν με διαταραχές που επηρεάζουν την ικανότητα του ατόμου να κατανοεί ή να χρησιμοποιεί το γραπτό ή τον προφορικό λόγο, να κάνει μαθηματικούς υπολογισμούς, να συντονίζει τις κινήσεις του ή να εστιάζει την προσοχή του. Αν και εμφανίζονται από τα πρώτα παιδικά χρόνια, συνήθως η διάγνωσή τους δεν γίνεται παρά μόνο όταν το παιδί αρχίσει να πηγαίνει στο σχολείο.

Για να προσεγγίσουμε το θέμα των μαθησιακών δυσκολιών, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας μια πολύ σημαντική έννοια, την μάθηση. Όταν μιλάμε για μάθηση ταυτίζουμε το περιεχόμενό της με τις γνώσεις που αποκτάμε στο σχολείο. Αν το παρατηρήσουμε όμως καλύτερα, θα καταλάβουμε πως πέραν των γνώσεων που αποκτούμε, η μάθηση αναφέρεται και στην υιοθέτηση νέων μορφών συμπεριφοράς μέσα από την άσκηση και την εμπειρία. Με βάση αυτό, κάθε αλλαγή που γίνεται στην συμπεριφορά του ατόμου αποτελεί προϊόν της μάθησης. Βασικές λειτουργίες της μάθησης είναι η αντίληψη, η προσοχή, η μνήμη, η σκέψη και η μίμηση.

Με την μαθησιακή διαδικασία το άτομο προσαρμόζεται σε κάθε είδους περιβάλλον, φυσικό ή κοινωνικό, ωθούμενο από βασικά κίνητρα, δηλαδή φυσιολογικές ανάγκες: την ανάγκη για ασφάλεια, αγάπη, στοργή, αποδοχή και κατοχή αγαθών και την ανάγκη για αυτοεκτίμηση και κοινωνικό κύρος, αλλά και το κίνητρο της αυτοπραγμάτωσης.

Άλλοι μελετητές υποστηρίζουν ότι ο βαθμός ετοιμότητας του ατόμου για να φέρει εις πέρας μια εργασία εξαρτάται από το κίνητρο του για επιτυχία, αντιλαμβανόμενο την πιθανότητα επιτυχίας και τις συνέπειες της. Γι΄ αυτό και ο τρόπος που ερμηνεύεται η επιτυχία ή η αποτυχία θεωρείται πολύ βασικός για την αυτοεκτίμηση του ίδιου του παιδιού. Όταν ένα άτομο έχει υψηλή αυτοεκτίμηση, θεωρεί ότι η επιτυχία του οφείλεται σε εσωτερικούς παράγοντες, όπως ότι είναι έξυπνο, έχει δεξιότητες και είναι επιμελές. Όταν συμβαίνει το αντίθετο, να έχει δηλαδή χαμηλή αυτοεκτίμηση, τότε θεωρεί ότι όποια επιτυχία του οφείλεται καθαρά και μόνο στην τύχη και όποια αποτυχία του στην έλλειψη ικανοτήτων.

Τα αίτια των μαθησιακών δυσκολιών, αποδίδονται σε εγκεφαλικές δυσλειτουργίες στον προμετωπιαίο ή τον κροταφικό φλοιό, οι οποίες επιδρούν πρωτογενώς στις διαδικασίες στις οποίες εδράζεται η μάθηση. Συγκεκριμένα οι νευρο-ατομικές δυσλειτουργίες δημιουργούν δυσκολίες: στην συγκέντρωση και στην παρατεταμένη διατήρηση της προσοχής, στην επεξεργασία των πληροφοριών, τον σχεδιασμό και οργάνωση ενεργειών για λύση προβλημάτων με αφαιρετικό συλλογισμό καθώς και στον περιορισμό της ικανότητας αυτοελέγχου σε επίπεδο λόγων, πράξεων και συναισθήματος. Οι δυσλειτουργίες στον κροταφικό φλοιό έχουν ως αποτέλεσμα διαταραχές στην πρόσληψη, την κατανόηση και την παραγωγή του λόγου.

Δευτερογενώς, η εκδήλωση και εξέλιξη των συμπτωμάτων των μαθησιακών δυσκολιών εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το οικογενειακό, σχολικό και ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Τέτοιοι παράγοντες είναι τα οικογενειακά προβλήματα, η έλλειψη υποστήριξης και ενθάρρυνσης στο παιδί, η διάσταση ανάμεσα στις προσδοκίες των γονιών και παιδαγωγών, οι επιθυμίες και ικανότητες των παιδιών, οι αντιλήψεις και ερμηνείες των γονέων και εκπαιδευτικών για τις δυσκολίες του παιδιού.

Οι μαθησιακές δυσκολίες ταξινομούνται σε τρεις ευρείες κατηγορίες:
•Αναπτυξιακές διαταραχές του λόγου και της ομιλίας
•Διαταραχές ακαδημαϊκών ικανοτήτων
•Λοιπές: ομάδα που περιλαμβάνει διαταραχές συντονισμού που οδηγούν στην εμφάνιση προβλημάτων μνήμης, άρθρωσης, καλλιγραφίας και κινητικών ικανοτήτων. Επίσης, στην ομάδα αυτή ταξινομούνται ειδικές μαθησιακές δυσκολίες που δεν συμπεριλαμβάνονται στις δύο προηγούμενες ομάδες.

Πως, όμως, θα καταλάβουμε ότι υπάρχει μαθησιακή διαταραχή; Το πρώτο βήμα που πρέπει να γίνει είναι να αναγνωριστεί ότι υπάρχει πρόβλημα. Χαρακτηριστικά συμπτώματα που μπορεί να υποδηλώνουν δυσκολίες μάθησης είναι οι εξής:

1.Δυσκολία στην οργάνωση σκέψης και κεκτημένων γνώσεων και στη μεταφορά τους στο γραπτό ή / και προφορικό επίπεδο.
2.Δυσκολία στην κατανόηση και επεξεργασία αυτών που ακούει ή / και διαβάζει.
3.Δυσκολία στην έκφραση και διατύπωση της σκέψης και κεκτημένων γνώσεων στο γραπτό ή / και προφορικό επίπεδο.
4.Αργός ρυθμός επεξεργασίας γλωσσικών πληροφοριών (άκουσμα ή / και ανάγνωσμα).
5.Δυσκολία στην άσκηση της ανάγνωσης.
6.Δυσκολία ή / και αργός ρυθμός στην άσκηση της γραφής και γραπτής επεξεργασίας ιδεών (ορθογραφία ή / και γραπτή έκφραση).
7.Δυσχέρεια στην κατανόηση χωροχρονικών εννοιών.
8.Δυσχέρεια στην κατανόηση αριθμητικών εννοιών.
9.Δυσκολία στην αποστήθιση ή / και απομνημόνευση.
10.Δυσκολία στην εύρεση και χρήση των κατάλληλων λέξεων.
11.Χαμηλή σχολική επίδοση που δεν αντανακλά τις πραγματικές ικανότητες του παιδιού.
12.Χαμηλή επίδοση σε εξετάσεις, διαγωνίσματα και σχολικές δοκιμασίες όπου το παιδί καλείται να λειτουργήσει κάτω από αγχωτικές συνθήκες και περιορισμένα χρονικά όρια.

Οι περισσότερες μαθησιακές δυσκολίες γίνονται αντιληπτές από το δάσκαλο του σχολείου, ο οποίος πολύ συχνά είναι ο πρώτος που διαπιστώνει την αδυναμία του παιδιού να γράψει ή να διαβάσει ένα κείμενο ή να κάνει μια αριθμητική πράξη.

Ο συνηθέστερος τρόπος αντιμετώπισης των μαθησιακών δυσκολιών είναι η παρακολούθηση ειδικού εκπαιδευτικού προγράμματος. Κατάλληλα εκπαιδευμένοι επιστήμονες σχεδιάζουν ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα εκπαίδευσης, το οποίο εστιάζει στα ιδιαίτερα προβλήματα του κάθε ατόμου. Πιθανόν θα χρειαστεί η συνεργασία ενός λογοθεραπευτή και ενός ψυχολόγου, σε συνεργασία με τον ειδικό παιδίατρο, το δάσκαλο και τους γονείς του παιδιού. Επίσης, αρκετές φορές χορηγείται φαρμακευτική αγωγή μέσω της οποίας επιτυγχάνεται η ενίσχυση της προσοχής και της συγκέντρωσης του παιδιού.

Οι μαθησιακές δυσκολίες είναι διαταραχές που συνήθως διατηρούνται καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του ατόμου. Απλώς, το άτομο μαθαίνει να ζει με αυτές και βρίσκει τους κατάλληλους τρόπους να ξεπερνά τα προβλήματα που του δημιουργούν χωρίς να επηρεάζεται η ζωή του. Τα άτομα με μαθησιακές δυσκολίες γνωρίζουν πως είναι διαφορετικά από τα υπόλοιπα, αλλά στην αρχή δεν μπορούν να συνειδητοποιήσουν κατά ποίο τρόπο. Η γνώση αυτού του γεγονότος τα κάνει να νιώθουν άσχημα και να έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση, η οποία επηρεάζει σημαντικά την ψυχολογία τους και μπορεί να έχει δυσμενείς συνέπειες στην ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους.

Οι γονείς πρέπει να κατανοήσουν ότι όσο πιο έγκαιρα αντιληφθούν το πρόβλημα, τόσο καλύτερη θα είναι η τελική έκβασή του. Επίσης, είναι απαραίτητο να συνειδητοποιήσουν ότι οι μαθησιακές δυσκολίες δεν αποτελούν κοινωνικό στίγμα, ούτε κάποια ασθένεια για την οποία πρέπει να «ντρέπονται» και να προσπαθούν να τη συγκαλύψουν με κάθε τρόπο. Είναι βέβαιο ότι ένα παιδί με μαθησιακές δυσκολίες μπορεί να φορτίσει συναισθηματικά την οικογένεια. Συνήθως, οι γονείς περνούν από διάφορα στάδια συναισθημάτων: άρνηση, ενοχές, ρίψη ευθυνών, θυμό ή και απελπισία. Επίσης, τα αδέλφια του παιδιού με μαθησιακές δυσκολίες μπορεί να νιώθουν ντροπή, ζήλια για την αυξημένη προσοχή που του δίνουν οι γονείς ή να ενοχλούνται από αυτό. Για όλους αυτούς τους λόγους συνιστάται η ψυχολογική υποστήριξη τόσο των παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες όσο και των οικογενειών τους, ώστε να καταφέρουν να μιλήσουν για τα συναισθήματά τους και να τα εκτονώσουν.

Είναι απαραίτητο να σεβόμαστε τα παιδιά αυτά και να τους δείχνουμε την αγάπη και την εκτίμηση μας. Με αυτό τον τρόπο θα αναπτερωθεί το ηθικό τους και θα αποκτήσουν υψηλή αυτοεκτίμηση. Θα αρχίσουν να πιστεύουν στον εαυτό τους και στις ικανότητές τους.

16 thoughts on “Μαθησιακές Δυσκολίες

  1. Συμφωνώ απολύτως με όσα διαβάσω στη δημοσίευση σου. Υποθέτω αρκετοί γονείς ή εκπαιδευτικοί θα έχουν «φτάσει»σε αυτή την ιστοσελίδα για να βρουν απαντήσεις…

    Για ένα ενδιαφέρον περιστατικό που μου έτυχε πριν από κάποια χρόνια και αφορά το πώς ορισμένοι αντιμετωπίζουν τις μαθησιακές δυσκολίες (σύγκρινέ το με τη φράση σου «Είναι απαραίτητο να σεβόμαστε τα παιδιά αυτά και να τους δείχνουμε την αγάπη και την εκτίμηση μας»), μπορείς να ρίξεις μια ματιά στο didaskw.blogspot.com

    Καλή συνέχεια!

  2. Γεια σου Χρυσόστομε! Όπως θα είδες, έσπευσα να διαβάσω το συγκεκριμένο περιστατικό και θα διάβασες τα σχόλιά μου. Απαράδεκτο, το τονίζω… Αντιπαιδαγωγική συμπεριφορά του κυρίου ΔΙΕΥΘΥΝΤΟΥ!

    Παρατηρώ γονείς, όταν μιλάμε για τέτοιες δυσκολίες, την έντονη ανησυχία τους. Πολύ έντονη ανησυχία, νομίζοντας πως μια μαθησιακή δυσκολία είναι μια πολύ σοβαρή ασθένεια, η οποία χρήζει άμεσης ίασης! Στεναχωριέμαι που το σκέφτονται έτσι και αμέσως τους καθησυχάζω… Δεν είναι κάτι τρομερά σοβαρό. Το θέμα είναι να το αποδεχτούν και να κάνουν κάτι γι’ αυτό! Να επισκεφτούν έναν λογοθεραπευτή, να κάνουν κάποια τεστ, να …, να … , να… Η εξάσκηση είναι το παν!

    Στον παιδικό σταθμό που δουλεύω έχω ήδη παρατηρήσει 4 παιδιά, που θεωρώ πως έχουν κάποια δυσκολία. Τα 2 έχουν δυσκολίες ομιλίας, δηλαδή δεν μιλούν καθαρά, παρόλο που είναι 4 χρονών και άλλα 2 που έχουν δυσκολία συγκέντρωσης και δεν αντιλαμβάνονται άμεσα όταν αναφέρομαι σε αυτά, ότι όντως αναφέρομαι σε αυτά. Θεωρώ πως πρέπει να παρακολουθήσω λίγο ακόμη την πορεία τους, γιατί ακόμη και ο ένας, οι 2, οι 3 μήνες να παίζουν καθοριστικό ρόλο για την ανάπτυξη του καθαρού λόγου στην μία περίπτωση, και της συγκέντρωσης στην άλλη, και παράλληλα με τις συζητήσεις και τις ασκήσεις που θα κάνω να δω εάν θα υπάρξει κάποια βελτίωση για να προβώ στην κίνηση να μιλήσω στους γονείς.

    Σε ευχαριστώ πολύ για το σχόλιό σου!

  3. Να σου πω την αλήθεια..Εγώ απο παιδί γνωρίζω οτι έχω δυσλεξία και διάσπαση προσοχής,αλλά αν το παλέψεις το πράγμα συνηθίζεις την ιδιαιτερότητα ( δε λέω πάθηση,δεν είναι..Είναι χάρισμα αν το γνωρίσεις νωρίς😉 ) και τη γουστάρεις κιόλας..

  4. Κοίτα,σε μένα ήταν κάπως περίπλοκο..Ενώ εκφραστικά δεν έχω κάποιο πρόβλημα,και σαν ορθογραφία δεν κάνω πάρα πολλά λάθη,δε μπορώ να συγκεντρωθώ και να γράψω έκθεση πχ με ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ θέμα..Αν με αφήσει κάποιος ελεύθερη γράφω μια χαρά..Επίσης έχω πολύ χαμηλή βραχυπρόθεσμη μνήμη κλπ

  5. Και την ίδια στιγμή που η μαμά μου έλεγε να το κοιτάξουμε αυτό, ο μπαμπάς μου έλεγε δεν έχω τίποτα,και ούτε να το σκέφτομαι..(Σπάνια κάνω άσχημα γράμματα ή μουτζουρώνω κλπ και βασίστηκε σε αυτό και στους πολύ καλούς μου βαθμούς ) Ακόμα και τώρα όμως,δε μπορώ να διαβάσω μόνη..Το`χα το πρόβλημα ειδικά ιστορία,που έπρεπε να μου την λέει ο μπαμπάς με δικά του λόγια

  6. Μα δεν είναι πάθηση Βιργινία μου!
    Πολλά παιδιά έχουν μαθησιακές δυσκολίες. Το θέμα είναι να το αναγνωρίσουν οι γονείς και να το δεχτούν, διότι υπάρχουν πολλοί, οι οποίοι δεν δέχονται ότι το παιδί τους χρειάζεται μια άλφα βοήθεια… Γενικά φορούν παρωπίδες. Είναι άλλοι γονείς παλι που έρχονται και λένε κατευθείαν ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα; Πως πάμε από προσοχή και λόγο κλπ; Αυτούς τους γονείς χαίρομαι.. Γονείς που βλέπουν ότι κατι υπάρχει και ρωτούν να μάθουν πως το βλέπουν και οι άλλοι για να πάνε σε έναν λογοθεραπευτή.. σε έναν ειδικό επί αυτών των θεμάτων.

    Καθένας μας είναι ξεχωριστός γι’ αυτό που είναι και πρέπει να αντιμετωπίζουμε όλοι όλους μας ίσα!

  7. Δυσκολία, λοιπόν, οργάνωσης σκέψης όταν τίθεσαι ή όταν θέτεις εαυτόν σε όρια, στην συγκεκριμένη περίπτωση σε συγκεκριμένο θέμα.

    (τώρα είδα ότι ήρθαν 3 συνεχόμενα ποστ σου)

  8. (Μάλλον έφαγε κόλλημα)
    Ναι αυτό επίσης βλέπω τις λέξεις σαν φωτογραφίες,διαβάζω γρήγορα ( είμαι αμφιδέξια,αλλά πιο καλό χέρι το αριστερό)..Στο σχολείο αλλά και στο πανεπιστήμιο,ενώ το προφορικό ήταν κοντά στο 20 και στο 10 αντίστοιχα,το γραπτό ήταν πολύ λιγότερο απο το μισό..ΑΔΥΝΑΤΩ να μετα΄φερω τη σκέψη στο γραπτό,δε βάζω ποτέ τόνους,προπαίδεια ουσιαστικά δεν έμαθα ποτέ ή σε μεγάλη ηλικία και δε πολυ συμπαθώ τις ξένες γλώσσες..Οικογενειακή κληρονομικότητα δεν υπάρχει

  9. Σόρυ για την καθυστέρηση, αλλά έπρεπε να τελειώσω οπωσδήποτε μια δουλειά.

    Βιργινία μου, σε πάω🙂 Αφού είσαι κατά βάση αριστερόχειρ, σε πάω ακόμη πιο πολύ! Το ξέρεις ότι οι αρισερόχειρες είναι καλλιτεχνικά πλάσματα ε;😛

    Είσαι οπτικός τύπος και μπορείς να περιγράψεις κάτι όχι απλά με λόγια (προφορικά) αλλά και με κινήσεις του σώματος…

  10. Κοίτα,ταλέντο στη ζωγραφική δεν έχω..Με φωτογραφία δεν ασχολούμαι,ίσως γιατί κανείς δε μου έδειξε,αλλά μου αρέσει το να αποτυπώνω στιγμούλες ζωής..Επίσης ξεκίνησα μουσική απο 4.5 χρονών🙂

  11. http://www.addingreek.com/

    Στα 31 μου χρόνια είχα την καλή τύχη να λάβω την διάγνωση της «Διάσπασης Προσοχής». Βιβλία που διάβασα σχετικά με το ταμπεραμέντο που είναι σχεδόν άγνωστο στην Ελλάδα (θεωρείται θέμα που απασχολεί μόνο τα παιδιά) μου έδωσαν πολλά σε αυτογνωσία. Στο παρελθόν χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς μου εκλαμβάνονταν ως «τεμπελιά», «μη δυνατότητα πειθαρχίας …»μικρή χαζομάρα». Τα χαρακτηριστικά της Διάσπασης Προσοχής (A.D.D. in English) είναι π.χ. τα προβλήματα στην βραχυχρόνια μνήμη, το ζήτημα της διαχείρισης χρόνου, οι εναλλαγές διαθέσεων, οι «αυτόματοι αρνητικοί συνειρμοί», ο παρορμητισμός, οι εθιστικές συμπεριφορές σαν μια προσπάθεια να χαλαρώσει κανείς από κάτι που δεν κατανοεί…

    Συχνά κάποιος με «ADD» δεν μπορεί να παρακολουθήσει ένα θέαμα , ένα βιβλίο, μια συζήτηση μέχρι τέλους …»βαριέται εύκολα», είναι αργός στην ανάγνωση, και πιθανότατα θεωρεί τον εαυτό του άτομο με χαμηλότερη νοημοσύνη. Το ζήτημα ασφαλώς δεν είναι θέμα ΙQ, αλλά μη σταθερής ικανότητας για συγκέντρωση. Άλλοτε (υπερ)συγκεντρωμένος σε κάτι που τον ενδιαφέρει (πολύ) και άλλοτε «στον κόσμο του» ο άνθρωπος με διάσπαση προσοχής θα βοηθηθεί πολύ να εξερευνήσει το ταμπεραμέντο του και να εξοικειωθεί με αυτό.

  12. Καλησπέρα Σπύρο🙂

    Πολύ ενδιαφέροντα όσα γράφεις, καθώς επίσης και το μπλογκ σου, το οποίο θα εξερευνήσω άμεσα🙂

    Σίγουρα δεν είναι θέμα IQ το όλο θέμα. Απλά κάποια παιδιά χρειάζονται λίγη περισσότερη δουλειά αλλά κατά βάση περισσότερη αγάπη και ενδιαφέρον σε αυτές τις μαθησιακές δυσκολίες. Λίγη δουλίτσα παραπάνω με τα παιδιά και όλα μπαίνουν στο δρόμο τους.

  13. Υπάρχουν δάσκαλοι που δεν ξέρουν πως να αντιμετωπίσουν αυτά τα παιδιά.Μια γνωστή μου είπε οτί ο δασκαλος δεν είχε καταλάβει ότι το παιδί της είχε πρόβλημα και όταν του το είπαν την επόμενη ημέρα αυτός είπε όταν μπήκε στην τάξη
    ΄΄ πιο παιδί είναι δυσλεκτικό ΄΄

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s