Βασκανία: μια ιστορία από τα πολύ παλιά


«Μια καλή μανούλα
είχε ένα καλό παιδάκι
τούδε ου κόσμους και του βάσκανε
ήρθε ο Χριστός και του ξιβάσκανε
απ’ τα είκουσι νύχια στη κορφή του κιφαλιού (3)
ου άνεμους του ‘φερε ου Χριστός του πήρε
φτου, φτου, φτου.
Άγιοι Ανάργυροι και θαματουργοί (3)»

Φτου Φτου… να μην αβασκαθείς!

Οι στίχοι που παρατίθενται στην αρχή του άρθρου μας είναι ένα δείγμα από τα «λόγια» που χρησιμοποιούσε και ακόμα χρησιμοποιεί ο λαός μας προκειμένου να απομακρύνει το «μάτι», να ξεματιάσει, όπως κοινώς λέμε, κάποιον. Όσο ποικίλος πολιτισμικά είναι ο ελλαδικός χώρος, τόσο ποικίλουν και τέτοιου είδους κείμενα. Κοινός παρονομαστής, ωστόσο, σε όλα αυτά είναι η αντίληψη, η πίστη θα λέγαμε στο γεγονός ότι υπάρχει το κακό και υπάρχει και μέσα μας… συνεπώς στο χέρι μας είναι να το διώξουμε μακριά…

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Που βρίσκονται οι ρίζες της βασκανίας; Τί ακριβώς είναι αυτό που λέμε «μάτιασμα»; Η βασκανία έχει τις ρίζες της στα αρχαία χρόνια και το πιο πιθανό είναι η διάδοσή της να έφτασε στον ελληνικό χώρο από την Ανατολή και την Χαλδαία. Η παρουσία της ως πίστη και εφαρμογή παρατηρείται επίσης στους αρχαίους Ρωμαίους, στους Εβραίους (οι οποίοι στα φυλακτά που φορούσαν, έγραφαν κείμενα από την Παλαιά Διαθήκη), στους Αιγυπτίους (οι οποίοι ενσωμάτωναν στα εσώρουχά τους κομμάτια από πάπυρο με γραμμένα πάνω τους μυστηριακά κείμενα), στους Πέρσες (οι οποίοι χάραζαν πάνω σε λωρίδες κείμενα για να ξορκίσουν το κακό και τα έδεναν σε διάφορα σημεία του σώματός τους), στους Σλάβους, στους Ινδούς, στους Μαλαίσιους, στους Πολυνήσιους, στους Αφρικάνους (οι οποίοι με την χρήση των γνωστών τοτέμ και χαϊμαλιών- φυλακτών προστατεύονταν) και στους τσιγγάνους.

Οι αρχαίοι ημών πρόγονοι πίστευαν στη βασκανία και δεν ήταν απλά θέμα πίστης που προερχόταν μόνο από το λαό. Ακόμη και μεγάλα αναπτυγμένα πνεύματα της αρχαιότητας, όπως ο Δημόκριτος, ο Αριστοτέλης, ο Πλούταρχος, ο Απολλωνίδης, ο Φίλαρχος, ο Ηλιόδωρος, ο Αλέξανδρος ο Αφροδισιεύς, ο Πλίνιος, ο Βιργίλιος, ο Κικέρων και πολλοί άλλοι έχουν αναφερθεί στη βασκανία.

Χαρακτηριστικά:

  • Ο Πλούταρχος κάνει αναφορά στο θέμα μιλώντας και για το άτομο που προκαλεί τη βασκανία, εισάγει όμως και την έννοια της αυτοβασκανίας. Την ερμηνεύει ως εξής: “Πολυκίνητος γαρ η όψις ούσα, μετά πνεύματος αυγήν αφιέντος πυρώδη, θαυμαστήν τινά διασπείρει δύναμιν, ώστε πολλά και πάσχειν και ποιείν δι’ αυτής τον άνθρωπον”. (“Καθώς η ματιά είναι πολυκίνητη, σκόρπια γύρω, μαζί με μια πνοή φωτός, σαν τη φωτιά που βγάζει μια θαυμαστή δύναμη, που κάνει τον άνθρωπο να πράττει και να πάσχει πολλά εξαιτίας της”).
  • Ο Αριστοτέλης αναφέρει «εμπτύει αυτοίς ως μη βασκανθώσιν» (Αριστ. Απ. 347).
  • Ο Σωκράτης αναφέρει “μη λες μεγάλο λόγο”, “μη μέγα λέγε, μη της βασκανία περιτρέψη τον λόγον τον μέλλοντα” (Πλατ. «Φαίδων» 95Β).
  • Ο Θεόκριτος αναφέρει “ως μη βασκαθώ δε τρις εις εμόν έπτυσα κόλπον».
  • Ο Δημοσθένης καταγγέλλει την βασκανία που προκαλεί δυστυχία και αποτυχία των προσπαθειών.
  • Ο Στράβων(63 – 25 π.Χ.) χαρακτηρίζει τον Τίμαιο το Ταυρομενέο ως βάσκανο, δηλαδή κακόβουλο άνθρωπο ο οποίος μπορεί και ματιάζει γιατί είχε συκοφαντήσει τους Εφέσιους.
  • Ο Φίλαρχος (έλληνας ιστοριογράφος) αναφέρει ότι κάποιοι λαοί, που κατοικούν κοντά στον Πόντο, με ένα τους βλέμμα μόνο προκαλούν ακόμη και το θάνατο σε παιδιά, αλλά και σε άνδρες.
  • Ο Δημόκριτος αναφέρει ότι τα μάτια του βάσκανου εκπέμπουν εικόνες που έχουν αισθήσεις και ορμή και φέρνουν μαζί τους τη μοχθηρία και το φθόνο του, επηρεάζοντας και προκαλώντας διαταραχές στον βασκανόμενο.
  • Ο Λιβάνιος (ρήτορας της Αντιόχειας) ισχυρίζεται ότι η βασκανία επιτυγχάνεται και με τον έπαινο: “γνώριζα πως κάποιο κακό μάτι (βασκανία τις) θα κάρφωνε το βλέμμα του στους γιους σου. Από την φύση του το κακό μάτι καρφώνει όποιον επαινούν οι άλλοι…..ο δαίμονας του φθόνου δεν μπορούσε όμως να ανεχθεί αυτούς τους επαίνους…” (σελ. 281, Έλληνες μάγοι).
  • Ο Όμηρος κάνει μια σχετική αναφορά όταν μιλάει για τον Οδυσσέα και την Κίρκη λέγοντας “ξορκισμένος με τον απήγανο να ‘σαι”.

Τι είναι η βασκανία

Σύμφωνα με όλα τα λεξικά, η σημασία της λέξης «βασκανία» σχετίζεται με την κακολογία, το φθόνο, την κακεντρέχεια, ενώ η λέξη «βάσκανος» σημαίνει συκοφάντης, κακολόγος, φθονερός, κακοήθης ή και μάγος, γόης. Βασκανία είναι το μάτιασμα που προκαλείται όταν κάποιος κοιτάξει με ζήλια ή φθόνο ή αν σκεφτεί κάτι κακό για κάποιο άλλο άτομο. Αυτός που ματιάζει λέγεται βάσκανος. Η ετυμολογία της λέξης είναι αβέβαιη. «Αν η λέξη δήλωνε αρχικά το περιεχόμενο μαγικών επικλήσεων, τότε ίσως συνδέεται με θρακοϊλλυρική λέξη αντίστοιχη των ρημάτων φημί, φάσκω «λέγω», πράγμα που ενισχύεται από τον παράλληλο τύπο φασκαίνω (του βασκαίνω)» (Μπαμπινιώτης Γ.).

Πιο αναλυτικά, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η βασκανία είναι το μάτιασμα του ολιγόπιστου από άτομα, τα οποία επικαλούμενα αντίθεες- σατανικές δυνάμεις που, μπορούν να το επηρεάσουν με λόγια, με έργα ή και με σκέψεις. Βασκανία είναι το να προκαλείς μόνο με ένα βλέμμα ή με έναν παράδοξο μορφασμό του προσώπου ασθένεια, πόνο, κακοτυχία ή και θάνατο σε έναν άνθρωπο (κυρίως μικρά παιδιά), ζώο (ιδιαίτερα στο άλογο και τα οικόσιτα), φυτό (πάνω στην ανθοφορία του), χρήσιμο ή πολύτιμο αντικείμενο (αργαλειός, κρύσταλλα). Και, όμως, μπορεί να φανεί παράξενο, η αλήθεια, όμως, είναι ότι το κακό το μάτι δεν πιάνει μόνο τους ανθρώπους αλλά και κάθε ζωντανό οργανισμό ή άψυχο αντικείμενο, που μπορεί να «μαγέψει» με την ομορφιά του και να αποτελέσει αιτία του φθόνου (αρνητική έκφραση του ματιάσματος) αλλά και του θαυμασμού (θετική έκφραση του ματιάσματος) από τους άλλους. Η αντίληψη για την επίδραση που μπορεί να ασκήσει το κακό το μάτι εκφράζεται με τη φράση: “Το μάτι ξεριζώνει δέντρα και ραγίζει την πέτρα”.

Όταν κάποιος είναι ματιασμένος εμφανίζει συμπτώματα διαφορετικής έντασης. Μπορεί να ξεκινήσει από μια απλή αδιαθεσία και να συνεχιστεί με έντονο πονοκέφαλο, τάση υπνηλίας και χασμουρητά σε συνδυασμό με δάκρυσμα των ματιών, μπορεί να έχει τάση για εμετό, κρυάδες, κοκκινίλες στο πρόσωπο, ίλιγγο, σπασμούς ή τικ στα μάτια.

Αυτοί συνήθως που ματιάζουν είναι όσοι έχουν έντονα μάτια. Για παράδειγμα, λέγεται ότι οι έχοντες γαλανά μάτια ματιάζουν εύκολα, αλλά τους ίδιους δεν τους πιάνει το μάτι. Επίσης, ματιάζουν όσοι έχουν ενωμένα φρύδια, αλλά και τα άτομα που τους έκοψε απότομα από το θηλασμό η μάνα τους. Οι σαββατογεννημένοι, οι γυναίκες με μεγάλα μάτια, δόντια και στήθη είναι, επίσης, άτομα βάσκανα. Οι πιο συχνές εκφράσεις που ακούγονται για τα άτομα που ματιάζουν είναι οι εξής: «αυτός με το μάτι του έσκασε ένα βόδι», «καθρέφτη έσπασε με το μάτι της».

Δεν είναι εύκολο να ξεφύγουμε από το κακό το μάτι, εκτός αν φοράμε ένα φυλακτό (που συνήθως είναι φτιαγμένο από σκόρδο [“φτου σκόρδα στα μάτια σου”, λέμε], λιβάνι, άγια λείψανα, πυρίτιδα), το βαφτιστικό μας σταυρό ή το γνωστό και πιο σύνηθες ματόχαντρο. Γενικότερα υπάρχει η πεποίθηση ότι, όταν φοράμε ένα φυλακτό με χάντρες, πέτρες και άλλα παρόμοια, η προσοχή του βάσκανου εστιάζεται στο όμορφο κόσμημα και ενώ το τελευταίο δεν τον αφήνει να ασχοληθεί με το πρόσωπο του ατόμου, με αποτέλεσμα ο «υποψήφιος ματιασμένος» να ξεφεύγει από το κακό το μάτι. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα πολλά στολίδια που βάζουν πάνω στα άλογα και τα γαϊδούρια, που εκτός από το γεγονός ότι έχουν και καλλωπιστική χρήση, προστατεύουν επίσης τα ζώα από το κακό μάτι. Το φτύσιμο στον κόρφο είναι από τους πλέον διαδεδομένους τρόπους αποφυγής, ενώ το να φοράμε ανάποδα τα ρούχα μας ή να κάνουμε χειρονομίες (να βάζουμε τον αντίχειρα ανάμεσα στον δείκτη και το μεσαίο δάχτυλο ή η κλασσική ελληνική μούντζα) αποτελούν επίσης μέσα προφύλαξης από το μάτι. Το ρόδι θεωρείται επίσης ως άμυνα, γιατί είναι ο συμβολικός καρπός της ευφορίας, του πλούτου και της τύχης, ενώ και οι κόκκινες κορδέλες, λόγω χρώματος και της σύνδεσής τους με πολλά ήθη και έθιμα.

Ο λαός αναφέρει ότι αυτός που ξεματιάζει πρέπει να έχει σωματική αλληλεπίδραση με το ματιασμένο για να υπάρχει επιτυχία. Πέραν της σωματικής επαφής μέσω της αφής, που πρέπει να έχουν, υπάρχουν πολλοί ακόμη τρόποι για να γίνει το ξεμάτιασμα, όπως:

  1. Να μετρήσει από το 1 ως το 40 και αντίστροφα πάνω στο ματιασμένο, χωρίς να μπερδευτεί. Αν μπερδευτεί, και μάλιστα πολλές φορές, σημαίνει ότι το άτομο είναι πολύ ματιασμένο.
  2. Σε ένα ποτήρι ή πιάτο με νερό στάζουν 6 σταγόνες λάδι από το καντήλι και λέγοντας μια ευχούλα, αν διαλυθεί το λάδι τότε το άτομο είναι ματιασμένο.
  3. Μέσα σε νερό πετάμε 3 κάρβουνα και αν βουλιάξουν τότε υπάρχει μάτιασμα.
  4. Μετρώντας ένα σπάγκο ή ένα μαντήλι, πετάμε αλάτι στη φωτιά και αν ακουστεί κρότος τότε το άτομο είναι ματιασμένο.
  5. Μετράμε τις 12 ή 13 τρύπες του σώματός μας (ανάλογα με το φύλο- άνδρας, γυναίκα) τρεις φορές και λέμε “φτου φτου φτου”.

Ξεματιάσματα ανά τον κόσμο

  1. Περνάμε όλο το πρόσωπο του ματιασμένου με ένα άβραστο αυγό και ύστερα το σπάμε.
  2. Σπάμε ένα αυγό στο σκοτάδι ή σε σκιερό μέρος ή όχι σε εύκολα ορατό μέρος.
  3. Σπάμε ένα αυγό και σχηματίζουμε ένα σταυρό στο προσκεφάλι του ματιασμένου.
  4. Πετάμε ένα αυγό μέσα σε θάμνους ή πάνω σε ένα δέντρο (αν το δέντρο είναι το “θύμα”).
  5. Τοποθετούμε ένα σπασμένο αυγό σε πιάτο και το αφήνουμε δίπλα στο κρεβάτι του ματιασμένου.
  6. Ο ματιασμένος να πιει τρεις γουλιές αγιασμού.
  7. Ο ματιασμένος να κάνει μπάνιο με αγιασμό.
  8. Ο ματιασμένος να φτύσει τρεις φορές στο βάσκανο.
  9. Να πιει ο ματιασμένος μείγμα από πτυσίματα μιας ομάδας ανθρώπων μέσα σε αγιασμό.

Η αποκάλυψη του τρόπου που ξεματιάζουμε, σύμφωνα πάντα με τη λαϊκή σοφία, πρέπει να γίνεται την Μεγάλη Πέμπτη, ενώ επίσης λέγεται ότι ο τρόπος του ξεματιάσματος πρέπει να μεταφέρεται από άνδρα σε γυναίκα και από γυναίκα σε άνδρα και ποτέ μέσω του ίδιου φύλου. Άλλοι λένε ότι το ξεμάτιασμα διδάσκεται τη Μεγάλη Παρασκευή και μόνο από άνδρα. Διαφορετικά το ξεμάτιασμα δεν πετυχαίνει!

Ποια είναι η άποψη της εκκλησίας;

Η Εκκλησία δεν αρνείται την ύπαρξη της βασκανίας. Απλά δεν την θεωρεί πρόληψη και δεισιδαιμονία και την αποδίδει στην επέμβαση του πονηρού πνεύματος, την θεωρεί έργο του διαβόλου ως αποτέλεσμα φθόνου.

Σχετικές αναφορές με το μάτιασμα έχουν γίνει:

  • «Ανήρ βάσκανος» Παλαιά Διαθήκη (Παροιμίες ΚΓ’β, ΚΗ»22 Σοφία Σειράχ ΙΔ3).
  • «Ω ανόητοι Γαλάται, τις υμάς εβάσκανεν;…» Καινή Διαθήκη, Απ. Παύλος.
  • O Χρυσόστομος αναφέρει: «αλείφουσαι τα μέτωπα των μικρών δια του ρύπου των απολουσμάτων».

Η θρησκεία μας θεωρεί όλους τους λαϊκούς τρόπους ξεματιάσματος μη έγκυρους και αυτό διότι τα συνεχή ματιάσματα και ξεματιάσματα χαροποιούν το διάβολο αφού ασχολούνται συνέχεια με αυτόν και αυτός είναι ο σκοπός του ιδίου. Αυτό που χρειάζεται να έχει κάθε άτομο πάνω του είναι να φορά τον σταυρό του και να έχει δυνατή πίστη, η οποία είναι και το όπλο του σε οτιδήποτε κακό.

Μιας, λοιπόν, και έγινε αποδεκτό από την εκκλησία, τον 17ο αιώνα συντάχθηκε στο Μικρόν Ευχολόγιον μια ευχή κατά της βασκανίας ως μέθοδος για το ξεμάτιασμα, η οποία πρέπει να διαβάζεται αποκλειστικά και μόνο από τον ιερέα και όχι από κάποιον λαϊκό.

Ευχή εις Βασκανίαν

ΚΥΡΙΕ ο Θεός ημών, Ο Βασιλεύς των αιώνων, ο παντοκράτωρ και παντοδύναμος,
ο ποιών πάντα και μετασκευάζων μόνω τω βούλεσθαι ο την επταπλάσιον κάμινον
και την φλόγα την εν Βαβυλώνι εις δρόσον μεταβαλών, και τους αγίους Σου
τρεις Παίδας σώους διαφυλάξας ο ιατρός και θεραπευτής των ψυχών ημών
η ασφάλεια των εις σε ελπιζόντων σου δεόμεθα και σε παρακαλούμεν, απόστησον,
φυγάδευσον και απέλασον πάσαν διαβολικήν ενέργειαν, πάσαν σατανικήν έφοδον
και πάσαν επιβουλήν, περιέργειάν τε πονηράν και βλάβην και οφθαλμών βασκανίαν
των κακοποιών και πονηρών ανθρώπων από τον δούλο Σου (τούδε) και
ή υπό ωραιότητος ή ανδρείας ή ευτυχίας ή ζήλου και φθόνου ή βασκανίας συνέβη,
αυτός φιλάνθρωπε Δέσποτα, έκτεινον την κραταιάν Σου χείρα και τον βραχίονα Σου
τον ισχυρόν και ύψιστον, και επισκοπών επισκόπησον το πλάσμα Σου τούτο,
και κατάπεμψον αυτώ Άγγελον ειρηνικόν, κραταιόν ψυχής και σώματος φύλακα,
ος επιτιμήσει και απελάσει απ’ αυτού πάσαν πονηράν βουλήν, πάσαν φαρμακείαν
και βασκανίαν των φθοροποιοών και φθονερών ανθρώπων ίνα υπό σου ο σος ικέτης
φρουρούμενος, μετ’ ευχαριστίας ψάλλη σοι. «Κύριος εμοί βοηθός, και ου φοβηθήσομαι
τι ποιήσει μοι άνθρωπος» και πάλιν. «Ου φοβηθήσομαι κακά, ότι συ μετ’ εμού ει»
ότι συ ει ο Θεός, κραταίωμά μου, ισχυρός εξουσιαστής, άρχων ειρήνης, πατήρ του
μέλλοντος αιώνος. Ναι, Κύριε ο θεός ημών, φείσαι του πλάσματος Σου, και σώσον
τον δούλον Σου από πάσης βλάβης και επηρείας της εκ βασκανίας γινομένης,
και ανώτερον αυτόν παντός κακού διαφύλαξον πρεσβείαις της υπερευλογημένης,
ενδόξου Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και αειπαρθένου Μαρίας, των φωτοειδών
Αρχαγγέλων, και πάντων Σου των Αγίων. Αμήν.

Όσοι πιστεύουν και μετέχουν στην εκκλησία δεν πρόκειται να μείνουν απροστάτευτοι. Τους προστατεύει ο Παντοδύναμος Θεός. Αν, βέβαια, δεν είναι δυνατόν να υπάρχει κοντά κάποιος ιερέας για να διαβάσει την ευχή ή λόγω της έκτασης της ευχής, που ίσως δεν μπορεί να απομνημονευθεί εύκολα, αυτό που πρέπει να κάνει ο πιστός είναι να πει το “Πάτερ ημών” 3 ή 7 φορές και να παρακαλέσει το Θεό: “Χριστέ μου, σε παρακαλώ, διώξε από πάνω μου την επίδραση του Διαβόλου”.

Οι ειδικοί αναλύουν και εξηγούν

Από Ψυχολογική άποψη, το φαινόμενο της βασκανίας αποδίδεται στην κατάσταση της αυθυποβολής –στην οποία μπορεί να πέσει ένα άτομο εξαιτίας υπερβολικής συγκίνησης– και τις περισσότερες φορές προκαλείται από έμμονη φοβία.

Η άποψη της Φυσικής υποστηρίζει ότι τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα που εκπέμπει ο άνθρωπος με τα μάτια του ευθύνονται για όλα αυτά, καθώς μ’ αυτόν τον τρόπο καταστρέφει το υποκείμενο ή το αντικείμενο που θαυμάζει.

Η υπόσταση του ανθρώπου δεν είναι μονάχα ορατή και υλική, αλλά και αόρατη και ενεργειακή. Γύρω από κάθε άνθρωπο υπάρχει ένα ενεργειακό πεδίο (ηλεκτρικό- μαγνητικό) το οποίο αλληλεπιδρά αναλόγως με το περιβάλλον και τις καταστάσεις και επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες, όπως η υγεία, η διάθεση, η σκέψη μας και άλλα. Για να κατανοήσουμε αυτό που συμβαίνει, αρκεί να φέρουμε στο μυαλό μας έναν ραδιοφωνικό σταθμό και τις παρεμβολές που δέχεται όταν ένας άλλος σταθμός προσπαθεί να μπει στην συχνότητά του δημιουργώντας παράσιτα. Αν, λοιπόν, θεωρήσουμε ότι ένα άτομο είναι ένας ραδιοφωνικός σταθμός, όταν ματιάζεται, είναι σα να δέχεται μια ηλεκτρομαγνητική παρεμβολή από έναν άλλο σταθμό, που αποτελεί τον βάσκανο.

Επομένως, όλα οφείλονται στην ενέργεια. Και με αυτή την υπόθεση θα μπορούσαμε να πούμε ότι με τόσες ηλεκτρικές συσκευές που χρησιμοποιούμε στη σύγχρονη εποχή, υπάρχει τόσο μεγάλη ηλεκτρομαγνητική ενέργεια γύρω μας, που δεν έχει και τις καλύτερες επιδράσεις στην υγεία μας και είναι δυνατόν να νιώθουμε σα να είμαστε ματιασμένοι.

Το συμπέρασμα που προκύπτει από τα παραπάνω είναι ότι όντως η βασκανία υφίσταται και μπορεί να οφείλεται είτε στο «κακό» το μάτι, το μάτι του φθόνου ή του θαυμασμού των άλλων ανθρώπων, είτε στα παιχνίδια του Διαβόλου, είτε γιατί αυθυποβαλλόμαστε, είτε γιατί μπερδεύονται οι συχνότητές μας λόγω του ενεργειακού πεδίου που υπάρχει και μας περιβάλλει. Σε αυτό, όμως, που καταλήγουμε είναι ότι το μάτιασμα και το ξεμάτιασμα είναι μέρος της κουλτούρας μας και γι’ αυτό δεν χρειάζεται να το απορρίψουμε.

Πηγές:

http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%92%CE%B1%CF%83%CE%BA%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CE%B1
http://www.esoterica.gr/articles/mystery/vaskania/vaskania.htm
http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathglobal_2_21/09/2003_1282520
http://www.mani.org.gr/periodikomani/1/laograf.htm

__________________

Το κείμενο έχει αρχικά δημοσιευθεί εδώ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s